Presenter: آلبرتو آر. موسالم و رابرت جی. پالاسیوس
Key word: کتابها
Year: 1395

 

عنوان: مدیریت صندوق‌های بازنشستگی: حکمرانی، پاسخگویی و سیاست‌های سرمایه‌گذاری

نویسندگان: آلبرتو آر. موسالم و رابرت جی. پالاسیوس

مترجم: محمد رضا فرهادی پور

سال انتشار: 1395


خلاصه: این کتاب مجموعه مقالات دومین کنفرانس بانک جهانی دربارهٔ صندوق‌های بازنشستگی عمومی، حکمرانی، پاسخگویی و شفافیت این صندوق‌ها است. مسائل مطرح شده در این کتاب، مشخصاً مرتبط با مسائل و مشکلاتی است که سازمان تأمین اجتماعی و سایر صندوق‌های بازنشستگی ایران با آن‌ها دست به گریبان‌اند. صندوق‌های بازنشستگی درزمینهٔ این قبیل مسائل و مشکلات و راه‌حل آن‌ها از فقر خاصی رنج می‌برند و تابه‌حال نیز مسائلی همچون حکمرانی، پاسخگویی و شفافیت کمتر موردتوجه آن‌ها قرار گرفته است. اما شرایط فعلی سازمان تأمین اجتماعی و آیندهٔ پیش روی این سازمان که از مسائل مربوط به جمعیت تحت پوشش این صندوق و همچنین سربه‌سری منابع و مصارف آن ناشی می‌شود، به‌ناچار مسائل مربوط به سرمایه‌گذاری و مدیریت دارایی‌های این صندوق را در موقعیت خاصی قرار می‌دهد. البته، ازآنجاکه این مباحث در سطح جهانی نیز به‌تازگی موردتوجه قرار گرفته‌اند، بنابراین صندوق تأمین اجتماعی ایران نیز می‌تواند در راستای استفاده از تجارب بین‌المللی به‌طور همزمان در این راه گام بردارد.

بحران صندوق‌های بازنشستگی در ایران شاید در یکی از مقاطع مهم خود به سر می‌برد و وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اخیراً هشداری جدید در این خصوص در مجلس شورای اسلامی داده است. پایدارسازی این صندوق‌های بازنشستگی مشکل اصلی آن‌ها به شمار می‌رود و این مهم از عدم پیش‌بینی روز مبادا و انجام نشدن سرمایه‌گذاری‌های خوب منتج می‌شود. با افزایش تعداد بازنشستگان به بیمه‌شدگان- آن‌هم در اقتصادی که بیش از آن‌که شغل ایجاد کند، بازنشسته تولید می‌کند- مشکل صندوق‌های بازنشستگی داخلی شدیدتر می‌شود. این گرفتاری‌ها اهمیت سرمایه‌گذاری و مدیریت بهینهٔ آن را نشان می‌دهد.

یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح شده در این کتاب اقتصاد سیاسی صندوق‌های بازنشستگی است و این‌که دولت منابع این صندوق‌ها را در راستای منافعی به‌غیراز مزایا و حقوق بازنشستگی ذی‌نفعان آن‌ها به کار می‌گیرند. از سوی دیگر، ممکن است این صندوق‌ها به‌جایی برای ایجاد روابط سیاسی تبدیل و کارکرد اصلی خود دور شوند. هر چه این صندوق‌ها سیاسی‌تر شوند، احتمال به‌کارگیری مدیران شایسته و متخصص در حوزه‌های مختلف کمتر و درنتیجه، پاسخ‌گویی‌شان ضعیف‌تر می‌شود. تخصص گرایی در مشاغل مدیریتی و سرمایه‌گذاری صندوق‌های بازنشستگی امری بسیار حیاتی است که تجارب نویسندگان این کتاب بر آن صحه می‌گذارد. 

این کتاب فضاهای جدیدی را به روی پژوهشگران، مدیران، متولیان و فعالان حوزهٔ صندوق‌های بازنشستگی عمومی می‌گشاید و مبنای نظری مستحکم‌تری را برای بحث و بررسی این‌گونه مسائل فراهم می‌آورد. حسن دیگر مقالات کتاب این است که همگی مبتنی بر تجربهٔ عملی یک صندوق بازنشستگی دولتی-عمومی هستند و از این نظر می‌توانند درس‌هایی را برای سیاست‌مداران، سیاست‌گذاران، مدیران و کارشناسان این صندوق‌ها به همراه داشته باشند.